Ako vybra┼ą svietidlo: podrobn├Ż n├ívod

rozne-druhy-svietidiel-1467

Svietidl├í pre┼íli za posledn├Żch 10 rokov raketov├Żm v├Żvojom. V─Ćaka LED technol├│gii svietia silnej┼íie a ÔÇ×┼żer├║ÔÇť menej elektriny. A je ich e┼íte viac druhov ako kedysi. Prin├í┼íame v├ím preto p├ír r├íd, ako si spr├ívne svietidlo vybra┼ą a ak├ę parametre si v┼í├şma┼ą.

Chcete ide├ílne osvetlenie? Nechajte na architekta alebo dizajn├ęra

Ak staviate alebo rekon┼ítruujete a chcete dokonal├ę osvetlenie, nechajte si ho navrhn├║┼ą interi├ęrov├Żm dizajn├ęrom alebo architektom.

T├şto odborn├şci presne vypo─Ź├ştaj├║ parametre pre ide├ílne osvetlenie ka┼żd├ęho centimetra domu ─Źi bytu. Potom pod─ża toho navrhn├║ typ, parametre a po─Źet svietidiel. V├Ą─Ź┼íinou na to pou┼ż├şvaj├║ ┼ípeci├ílny n├ívrhov├Ż softv├ęr.

O vlastnostiach svetla a parametroch dobr├ęho osvetlenia si m├┤┼żete pre─Ź├şta┼ą v na┼íom ─Źl├ínku Ako si osvetli┼ą priestor pre odpo─Źinok a vysok├║ produktivitu.

V tomto ─Źl├ínku rozoberieme najm├Ą osvetlenie do dom├ícnosti.

├üno, v  na┼íom e-shope n├íjdete napr├şklad aj halov├ę a n├║dzov├ę svietidl├í. Ale osvetlenie v priemysle si vy┼żaduje trochu in├Ż pr├şstup a dodr┼żiavanie noriem na pracovisku. Tam je u┼ż odborn├Ż n├ívrh nevyhnutnos┼ąou.

Svietidlo alebo sveteln├Ż zdroj? 

Na za─Źiatok si objasn├şme pojmy:

Sveteln├Ż zdrojÔÇŽ

ÔÇŽje to, ─Źo vy┼żaruje svetlo ÔÇô napr.  ┼żiarovka, ├║sporn├í ┼żiarivka, ┼żiarivkov├í trubica (tj. ne├│nka), LED trubica, LED p├ís a pod. 

Sveteln├Ż zdroj je vo v├Ą─Ź┼íine svietidiel vymenite─żn├Ż. V├Żnimkou s├║ LED panely, kde s├║ LED ─Źipy zabudovan├ę napevno.

Chcete vedie┼ą, ako sa l├ş┼íia klasick├ę ┼żiarovky, halog├ęnov├ę ┼żiarovky, ┼żiarivky a ┼żiarivkov├ę trubice ─Źi LED sveteln├ę zdroje, ak├║ maj├║ ├║─Źinnos┼ą a v├Żkony?

Pre─Ź├ştajte si n├í┼í ─Źl├ínok Typy ┼żiaroviek, in├Żch sveteln├Żch zdrojov a ich parametre

SvietidloÔÇŽ 

ÔÇŽje zariadenie, ku ktor├ęmu sa sveteln├Ż zdroj prip├íja ÔÇô napr. luster, bodov├ę svietidlo a pod. Svietidlo usmer┼łuje alebo rozpty─żuje svetlo, chr├íni sveteln├Ż zdroj pred po┼íkoden├şm a sl├║┼żi aj na to, aby to nejako pr├şvetivo vyzeralo. Ve┼ía┼ą ┼żiarovku priamo na k├íbel si asi nebudete.

Dajte si pozor na jednu vec ÔÇô nie ka┼żd├Ż sveteln├Ż zdroj je vhodn├Ż do ka┼żd├ęho svietidla:

  • obj├şmka a p├Ątica musia by┼ą kompatibiln├ę, napr. do svietidla s mal├Żm z├ívitom E14 ve─żk├║ ┼żiarovku ned├íte, tak┼że ste obmedzen├ş maxim├ílnym v├Żkonom mal├Żch ┼żiaroviek,
  • do svietidla na ne├│nky ned├íte LED trubicu, museli by ste ho najprv upravi┼ą ÔÇô vybra┼ą predradn├şk, vyr├íbaj├║ sa preto svietidl├í ur─Źen├ę na LED trubice,
  • do svietidla na LED trubice ned├íte ne├│nku, museli by ste prida┼ą predradn├şkÔÇŽ ale to ani nem├í zmysel,
  • do niektor├Żch svietidiel pre ┼żiarovky sa nemusia zmesti┼ą ├║sporn├ę ┼żiarivky, ktor├ę s├║ o nie─Źo v├Ą─Ź┼íie (aj ke─Ć, kto by ich dnes pou┼ż├şval, ke─Ć s├║ tu LED-ky, ┼że?),
  • do uzavret├Żch svietidiel sa LED ┼żiarovky ├║plne nehodia, potrebuj├║ toti┼ż chladenie prirodzen├Żm pr├║den├şm vzduchuÔÇŽ nie, ┼że by tam nefungovali dlhodobo, ale prehrievan├şm m├┤┼żete skr├íti┼ą ich ┼żivotnos┼ą,
  • existuj├║ aj svietidl├í ur─Źen├ę iba pre LED a ├║sporn├ę ┼żiarivky a tie by vysok├║ teplotu zo ┼żiarovky nevydr┼żali ÔÇô na nich je potom obmedzen├Ż max. v├Żkon, pokojne iba napr├şklad na 20 W.

Pozrie┼ą v┼íetky svietidl├í v e-shope ┬╗

Svietidlo typu UFO a LED ┼żiarovka.
 

To, ako silno bude svietidlo svieti┼ą, ko─żko bude ┼żra┼ą elektriny ─Źi ak├║ farebn├║ teplotu bude ma┼ą, ur─Źuje sveteln├Ż zdroj (napr. ┼żiarovka). V├Żnimkou s├║ LED panely, ktor├ę s├║ svietidlom aj sveteln├Żm zdrojom z├írove┼ł.

V├Żkon (pr├şkon), sveteln├Ż tok a ├║─Źinnos┼ą sveteln├ęho zdroja

Pre jednotliv├ę typy svietidiel sme ho podrobne rozobrali v u┼ż spom├şnanom ─Źl├ínku Typy ┼żiaroviek, in├Żch sveteln├Żch zdrojov a ich parametre

Zapam├Ątajte si v┼íak aspo┼ł to najd├┤le┼żitej┼íie ÔÇô medzi t├Żmito vlastnos┼ąami je priamy vz┼ąah.

Najprv v┼íak mus├şme (op├Ą┼ą) objasni┼ą pojem v├Żkon a pr├şkon:

  • to, ─Źo v├Żrobcovia uv├ídzaj├║ na obale alebo svetelnom zdroji (napr. 60 W pri klasickej ┼żiarovke) nie je v├Żkon, ale pr├şkon,
  • pr├şkon je mno┼żstvo elektriny, ktor├║ svietidlo spotreb├║va, 
  • v├Żkon je zase mno┼żstvo energie, ktor├║ vy┼żaruje vo forme svetla, 
  • namiesto v├Żkonu v├Żrobcovia ┼ípecifikuj├║ sveteln├Ż tok (jednotka l├║men ÔÇô lm), ─Źo je takisto mno┼żstvo vy┼żiaren├ęho svetla a je to teda ekvivalent v├Żkonu,
  • takmer v┼íetku zvy┼ín├║ energiu okrem svetelnej vy┼żiari sveteln├Ż zdroj vo forme tepla ÔÇô preto sa sveteln├ę zdroje zahrievaj├║,
  • v├Żkon je teda v┼żdy ni┼ż┼í├ş ako pr├şkon a je dan├Ż ├║─Źinnos┼ąou sveteln├ęho zdroja (napr. ┼żiarovky, trubice, LED ─Źipu).

Sveteln├ę zdroje maj├║ r├┤znu ├║─Źinnos┼ą. Napr. klasick├ę ┼żiarovky cca 5 %, LED sveteln├ę zdroje v┼íak a┼ż 50 %. 

LED teda potrebuj├║ omnoho men┼í├ş pr├şkon na to, aby svietili rovnako silno ako napr. klasick├ę ┼żiarovky alebo ├║sporn├ę ┼żiarivky.

Uk├í┼żeme si to na pr├şklade 2 sveteln├Żch zdrojov:

  • 100 W klasick├í ┼żiarovka bude ma┼ą na obale uveden├Ż sveteln├Ż tok cca 1 400 lm.
  • 12 W LED ┼żiarovka bude ma┼ą na obale uveden├Ż podobn├Ż sveteln├Ż tok, dajme tomu 1 500 lm.
  • d├┤vodom je, ┼że klasick├í ┼żiarovka m├í ├║─Źinnos┼ą tak okolo 5 %, ─Źi┼że 100 W ┼żiarovka vy┼żiari nie─Źo vy┼íe 5 W svetla, 
  • LED ┼żiarovka m├í ├║─Źinnos┼ą cca 50 %, tak┼że 12 W vy┼żiari 6 W svetla,
  • 12 W LED teda svieti takmer rovnako silno ako 100 W klasick├í (volfr├ímov├í ┼żiarovka).

Ok, ok, u┼ż sa v├ím z toho asi to─Ź├ş hlava a prem├Ż┼í─żate, ─Źo z toho vypl├ŻvaÔÇŽ 

ÔÇŽtak teda polopate:

Nevyberajte si sveteln├ę zdroje iba pod─ża mno┼żstva Wattov. 

Porovn├ívajte ich sveteln├Ż tok, preto┼że in├Ż zdroj s rovnak├Żm mno┼żstvom Wattov m├┤┼że svieti┼ą vidite─żne slab┼íie.

Hovor├şte si: ÔÇ×Ok, to boli sveteln├ę zdroje, ale ─Źo s t├Żm v┼íetk├Żm m├í svietidlo?ÔÇť 

Vlastne skoro ni─Ź. Obmedzuje iba max. v├Żkon ┼żiarovky/┼żiarivky/trubice, ktor├║ do┼ł m├┤┼żete zapoji┼ą. Pri ne├│nkach ho vlastne nielen obmedzuje, ale ur─Źuje priamo, ke─Ć┼że v├Żkon je dan├Ż rozmermi trubice.

Pozrie┼ą v┼íetky svietidl├í v e-shope ┬╗

Klasick├í ┼żiarovka a LED ┼żiarovka ved─ża seba.
 

Pri k├║pe ┼żiaroviek a in├Żch sveteln├Żch zdrojov si nev┼í├şmajte iba Watty, ale najm├Ą sveteln├Ż tok. ┼Żiarovka v─żavo m├í 100 W, LED ┼żiarovka vpravo 12 W, pritom svietia rovnako silno.

Na ktor├ę ─Ćal┼íie parametre si da┼ą pozor pri v├Żbere svietidla

Smerovos┼ą a rozptyl svetla

Niektor├ę svietidl├í m├┤┼żu tok svetla usmer┼łova┼ą pomocou tienidiel, in├ę ho zase rozpty─żuj├║ na v├Ą─Ź┼íiu plochu pomocou reflektorov (napr. bodovky) alebo prieh─żadn├ęho mlie─Źneho skla (LED panely). No a niektor├ę s├║ oto─Źn├ę alebo nakl├ípacie (typicky bodovky).

Premyslite si teda, ─Źi chcete osvetli┼ą v├Ą─Ź┼íiu plochu alebo sk├┤r konkr├ętne miesto. Pod─ża toho vyberte typ svietidla aj miesto, kam ho namontujete.

Sp├┤sob mont├í┼że svietidla

Na strop? Na stenu? Do dut├ęho stropu? Ka┼żd├ę svietidlo m├í svoj sp├┤sob mont├í┼że, ktor├Ż by ste mali dodr┼ża┼ą.

├üno, napr├şklad tak├ę LED panely ur─Źen├ę na povrch m├┤┼żete namontova┼ą aj na stenu aj pod strop. S├║ v┼íak svietidl├í, ktor├ę m├┤┼żete namontova┼ą iba jedn├Żm sp├┤sobom do jednej polohy.

Farebn├í teplota 

Nem├íme na mysli farbu svetla ako napr├şklad ─Źerven├║, modr├║, ru┼żov├║ÔÇŽ 

Farebnou teplotou chceme poveda┼ą, ┼że nie je biela ako biela. Niektor├ę sveteln├ę zdroje s bielou farbou svietia sk├┤r do┼żlta ÔÇô napr├şklad klasick├ę a halog├ęnov├ę ┼żiarovky. Hovor├şme, ┼że ide o tzv. tepl├║ bielu. 

Sveteln├ę zdroje svietiace domodra maj├║ zase tzv. studen├║ bielu.

Tabu─żka farebn├Żch tepl├┤t sveteln├Żch zdrojov: 

Slovn├ę ozna─Źenie
Farebn├Ż odtie┼ł
Farebná teplota
Pou┼żitie
teplá biela
┼żlt├Ż
2 800 ÔÇô 3 500 K
odpo─Źinok ÔÇô ob├Żva─Źka, sp├íl┼ła, lampa na ─Ź├ştanie, odpo─Źinkov├ę miestnosti na pracovisku
neutr├ílna biela/denn├ę svetlo
┼żiadny
4 000 ÔÇô 5 000 K
pr├íca ÔÇô pracovisko, dom├íca pracov┼ła, kuchy┼ła, predsie┼ł, k├║pe─ż┼ła, terasa
studená biela
modr├Ż
5 500 ÔÇô 6 500 K 
zv├Ż┼íen├í pozornos┼ą ÔÇô pracovisk├í, dielne, haly, gar├í┼że, exteri├ęry a pod.

LED ┼żiarovky, ne├│nky, LED trubice, LED p├ísy, LED panely ─Źi ├║sporn├ę ┼żiarivky sa vyr├íbaj├║ s r├┤znou farebnou teplotou. Pri niektor├Żch LED sveteln├Żch zdrojoch si m├┤┼żete teplotu farby dokonca nastavi┼ą.

Uk├í┼żka farebnej teploty r├┤znych druhov sveteln├Żch zdrojov.
 

┼Żiarovky svietia do┼żlta, ┼żiarivky, LED ┼żiarovky, ne├│nky a LED trubice, panely ─Źi p├ísy k├║pite v prevedeniach s r├┤znou farebnou teplotou.

Pozrie┼ą v┼íetky svietidl├í v e-shope ┬╗

Krytie IP

┼ápecifikuje odolnos┼ą svietidla vo─Źi vniknutiu cudz├şch predmetov, prachu a vlhkosti. Ozna─Źuje sa skratkou IP a dvojcifern├Żm ─Ź├şslom. 

Pre be┼żn├ę miestnosti v dom├ícnosti ako ob├Żva─Źka ─Źi sp├íl┼ła to nemus├şte rie┼íi┼ą. 

Do vlhk├Żch priestorov ako k├║pel┼ła, pivnica a pod. v┼íak potrebujete svietidlo s kryt├şm aspo┼ł IP44.

Detaily n├íjdete v na┼íom ─Źl├ínku o kryt├ş IP.

Nap├íjacie nap├Ątie

V├Ą─Ź┼íina svietidiel m├í nap├íjanie be┼żn├Żmi 230 V, tak┼że ich m├┤┼żete pripoji┼ą priamo k sveteln├ęmu elektroin┼ítala─Źn├ęmu okruhu. 

Rozdiel m├┤┼że by┼ą pri bodovk├ích ÔÇô existuj├║ bodov├ę ┼żiarovky pre 12 V (p├Ątica GU5.3 ozna─Źovan├í aj ako MR16) aj pre 230 V (p├Ątica GU5.3 alebo GU10). K t├Żm 12 V potrebujete transform├ítor alebo elektronick├Ż zdroj.

Takisto je rozdiel pri LED p├ísoch. S├║ aj tak├ę, ktor├ę s├║ na 230 V, v├Ą─Ź┼íina z nich je v┼íak na 12 V alebo 24 V a potrebujete k nim teda takisto zdroj. V├Żhodou niektor├Żch zdrojov je, ┼że maj├║ zabudovan├ę aj stmievanie, dia─żkov├ę ovl├ídanie ─Źi ─Ćal┼íie funkcie.

─Äal┼íou kateg├│riou s├║ svietidl├í na bat├ęrie. Naj─Źastej┼íie s├║ to bodovky s n├şzkym v├Żkonom napr├şklad do n├íbytku, kam neviete/nechcete privies┼ą nap├íjac├ş k├íbel. 

No a vyr├íbaj├║ sa aj sol├írne svietidl├í. Maj├║ vstavan├Ż sol├írny panel, ktor├Ż cez de┼ł nab├şja vstavan├║ bat├ęriu. Naj─Źastej┼íie s├║ kombinovan├ę so s├║mrakov├Żm sp├şna─Źom, tak┼że za─Ź├şnaj├║ svieti┼ą, a┼ż ke─Ć sa zotmie.

Pozrie┼ą v┼íetky svietidl├í v e-shope ┬╗

Doplnkov├ę funkcie svietidiel

Stmievanie

Ur─Źite si hovor├şte: ÔÇ×Ve─Ć k├║pim stmieva─Ź a zapoj├şm ho namiesto vyp├şna─Źa.ÔÇť

Sorry, tak├ę jednoduch├ę to nebude. Mus├şte splni┼ą 2 podmienky:

  1. Sveteln├Ż zdroj mus├ş by┼ą stmievate─żn├Ż ÔÇô pre klasick├ę a halog├ęnov├ę ┼żiarovky to plat├ş v┼żdy. LED sveteln├ę zdroje, ┼żiarivky ─Źi ne├│nky v┼íak musia by┼ą stmievate─żn├ę. A nie v┼íetky s├║, uv├ídzame to v popise produktu, alebo to n├íjdete na obale sveteln├ęho zdroja.
  2. Stmieva─Ź mus├ş vedie┼ą dan├Ż sveteln├Ż zdroj stmieva┼ą ÔÇô nie v┼íetky stmieva─Źe dok├í┼żu stmieva┼ą LED, ┼żiarivky ─Źi ne├│nky. Z├írove┼ł pozor na maxim├ílny stmievate─żn├Ż v├Żkon, ─Źasto to b├Żva iba okolo 100 W, tak┼że pri viacer├Żch svietidl├ích naraz to m├┤┼że by┼ą probl├ęm.

Viac info n├íjdete v na┼íom ─Źl├ínku Seri├íl Ako vybra┼ą vyp├şna─Ź, ─Źas┼ą 4: Stmieva─Źe, pohybov├ę senzoryÔÇŽ

Senzor pohybu

├üno, niektor├ę svietidl├í maj├║ senzor pohybu vstavan├Ż. M├┤┼żete si na nich teda nastavi┼ą, aby sa zapli iba vtedy, ke─Ć pr├şdete do miestnosti. A na niektor├Żch si m├┤┼żete nastavi┼ą, aby to robili, iba ke─Ć je okolo tma.

Ide├ílne pre chodby, ┼ípajzu, komoru, pivnicu a in├ę miestnosti, v ktor├Żch sa dlho nezdr┼żiavate. 

S├║mrakov├Ż sp├şna─Ź

Svietidlo, ktor├ę m├í vstavan├Ż s├║mrakov├Ż sp├şna─Ź, sa zapne automaticky po zotmen├ş. Vyu┼żijete na osvetlenie chodn├şkov okolo domu, na z├íhrade, alebo na osvetlenie schodov.

Dia─żkov├ę ovl├ídanie

Dia─żkov├Ż ovl├ída─Ź od telev├şzora, dom├íceho kina, klimatiz├ícieÔÇŽ po─Źka┼ą, aj svetla?

Presne tak, s├║ aj svietidl├í, ktor├ę sa dod├ívaj├║ s dia─żkov├Żm ovl├ída─Źom. M├┤┼żete ich pomocou neho zap├şna┼ą, vyp├şna┼ą, stmieva┼ą, meni┼ą farebn├║ teplotu alebo farbu, na─Źasova┼ą vypnutie a r├┤zne ─Ćal┼íie veci.

Smart funkcie

Smart svietidl├í m├┤┼żete ovl├ída┼ą cez aplik├íciu, internet alebo hlasom.

Niektor├ę prip├íjate priamo k smartf├│nu cez Bluetooth alebo WiFi, in├ę sa prip├íjaj├║ do WiFi siete alebo sa tam prip├íja ich ovl├ídacia jednotka, s ktorou komunikuj├║ bezdr├┤tovo.

Pozrie┼ą v┼íetky svietidl├í v e-shope ┬╗

Potrebujete poradi┼ą?

Ak si st├íle neviete vybra┼ą svietidlo, nev├íhajte sa na n├ís obr├íti┼ą. 

Pozrie┼ą kontaktn├ę ├║daje ┬╗